Malowanie, impregnacja i tapetowanie - Impregnacja drewna

kwiecień 2012

Konstrukcje i elementy drewniane wymagają odpowiedniego i fachowego zabezpieczenia właściwymi preparatami impregnacyjnymi. Wybierając preparat impregnacyjny musimy zdecydować czy ma on tylko chronić czy także dekorować, czy drewno będzie miało kontakt z wilgocią czy nie, czy zależy nam na odpornej powłoce czy wystarczy lekkie zabezpieczenie powierzchni. Najogólniej mówiąc impregnat to substancja chemiczna przeznaczona do nasączania drewna w taki sposób aby nadać mu odpowiednie właściwości, takie jak niepalność, nienasiąkliwość, odporność na atak grzybów, pleśni, sinic, owadów. Skład chemiczny impregnatów to najczęściej mieszanina substancji czynnej – zabezpieczenia oraz środka wprowadzającego tą substancję w drewno, czyli rozpuszczalnika (odparowanego po wprowadzeniu substancji czynnej w strukturę drewna).
Ze względu na rodzaj rozpuszczalnika środki do ochrony drewna można podzielić na wodorozcieńczalne, rozpuszczalnikowe oraz olejowe.

Wodorozcieńczalne – używane głównie do zanurzeniowej impregnacji – wprowadzają substancję czynną głęboko w drewno, są bezwonne i niepalne przez co bezpieczne w użytkowaniu. Impregnaty te jeśli stosowane są na zewnątrz koniecznie muszą być zabezpieczone finalnie środkami powłokowymi – lazurami lub lakierami. Brak powłoki może powodować wypłukiwanie środka czynnego przez opady atmosferyczne. Wodne impregnaty (w szczególności konstrukcyjne) często zawierają w swym składzie barwnik ułatwiający wykonawcy równomierną aplikację preparatu.

Środki rozpuszczalnikowe
także głęboko wnikają w drewno, są jednak łatwopalne podczas aplikacji i wysychania; charakteryzują się przy tym nieprzyjemnym drażniącym zapachem. Mogą być zatem stosowane wyłącznie do zabezpieczania drewna użytkowanego na zewnątrz budynku. W tej grupie wyrobów dostępne są preparaty służące do profilaktyki, jak i środki przeznaczone do „leczenia” już zainfekowanego drewna, zwalczające owady i grzyby. Główny obszar ich zastosowania to impregnacja płotów, altan i innych elementów architektury ogrodowej.
W tej grupie najbardziej rozpowszechnione są impregnaty barwiące, które oprócz ochrony, dekorują drewno. Dzięki umieszczeniu pigmentów w transparentnym roztworze po aplikacji zachowuje się naturalny rysunek drewna podbarwiając je jednocześnie na inny kolor. Jeśli zależy nam na starannej ochronie to najpierw należy położyć 1–2 warstwy impregnatu barwiącego, a następnie lakierobejcę lub lakier bezbarwny. Umożliwi to lepsze wniknięcie składników ochronnych impregnatu w głąb drewna, a lakier nada mu ostateczną odporność. Trzeba pamiętać, że nałożenie kolejnej warstwy powoduje przyciemnienie barwy drewna, dlatego przy odświeżaniu elementów – co można robić wielokrotnie – należy używać preparatów bezbarwnych lub o jaśniejszym odcieniu. Najbardziej polecanymi naturalnymi środkami do impregnacji drewna na zewnątrz są preparaty olejowe. Ich główną właściwością jest długi czas odparowywania. W efekcie nie tylko zabezpieczają drewno ale i pięknie podkreślają jego rysunek, chronią również przed drobnymi uszkodzeniami mechanicznymi. Niektóre środki olejowe dedykowane są specjalnie do egzotycznych gatunków drewna.

Głównym czynnikiem niszczącym drewno jest wilgoć. Drewno samo w sobie jest odporne na krótkotrwałe działanie wody, pod warunkiem możliwości swobodnego wysychania. Poddawane jednak przez dłuższy czas zawilgoceniu, szybko podlega erozji mikrobiologicznej. Rozwijające się w takich warunkach grzyby i pleśnie są przyczyną nie tylko utraty walorów estetycznych drewna ale i jego wytrzymałości konstrukcyjnej. Natomiast insekty atakujące drewno równie chętnie rozwijają się w materiale wilgotnym, jak i suchym. Larwy owadów, dla których drewno stanowi doskonałą pożywkę, mogą po pewnym czasie poważnie uszkodzić jego strukturę. Przed owadami najlepiej zabezpieczyć drewno (podobnie jak przed grzybami i pleśniami) impregnatami czynnej ochrony biologicznej. Wybierając impregnat zabezpieczający warto zatem zwrócić uwagę na spis objętych jego działaniem organizmów.
Na rynku dostępne są impregnaty zabezpieczające drewno przed konkretnym czynnikiem niszczącym, np. preparaty ogniochronne, jak również mieszanki zintegrowane – do ochrony przed kilkoma czynnikami, np. przed mikroorganizmami. Dobry preparat zintegrowany powinien zawierać mieszanki biocydów zabezpieczające przed sinicą, pleśnią, grzybami oraz owadami niszczącymi drewno. Pamiętać jednak należy aby środek miał pozwolenie na obrót produktem biobójczym wydane przez Ministerstwo Zdrowia.

Skuteczność impregnacji zależy przede wszystkim od tego jak głęboko preparat wniknie w strukturę drewna, dlatego bardzo ważne jest odpowiednie przygotowanie drewna. Środek tym lepiej wniknie w materiał im bardziej drewno będzie suche. Impregnacji należy poddawać drewno powietrzno- -suche o wilgotności ok. 15–20%. Impregnacja mokrego lub uprzednio malowanego nie odniesie skutku gdyż preparat nie wniknie na wymaganą głębokość. Przed impregnacją powierzchnie elementów drewnianych należy dokładnie oczyścić i odtłuścić, preparat zabezpieczający wsiąknie bez przeszkód tylko w czysty, osuszony materiał.
Środki przeznaczone do głębokiej penetracji najlepiej aplikować zanurzeniowo przez moczenie drewna w preparacie lub ciśnieniowo gdzie preparat wtłaczany jest w drewno w specjalnych komorach w wysokiej temperaturze – głębokość penetracji dochodzi nawet do 20 mm. Impregnaty dekoracyjne nanosi się miękkim pędzlem, przesuwając go wzdłuż słojów drewna. Krótko po pomalowaniu warto impregnowaną powierzchnię ponownie „przeciągnąć” pędzlem, wyrównując w ten sposób wchłanianie preparatu.

Zdjęcia: Dyrup

Poprzedni

Malowanie, impregnacja i tapetowanie - Farby strukturalne i szablony dekoracyjne

Malowanie, impregnacja i tapetowanie - Farby strukturalne i szablony dekoracyjne
Następny
Malowanie, impregnacja i tapetowanie - Narzędzia do malowania

Malowanie, impregnacja i tapetowanie - Narzędzia do malowania