Stosowanie materiałów do krycia dachów - Pokrycia bitumiczne

czerwiec 2011

Wśród tego rodzaju pokryć znajdują się nowoczesne papy dachowe, gonty bitumiczne oraz bitumiczne płyty faliste.
Wierzchnie papy dachowe, nazywane papami wierzchniego krycia, oznaczane literą W, produkowane są na tekturze (coraz rzadziej stosowane), na osnowie z włókna szklanego, poliestrowego, juty oraz metali (miedzi i aluminium). Powlekające je masy bitumiczne mogą zawierać plastyfikatory zwiększające odporność powłoki oraz dodatki utrudniające rozpływanie się masy w wysokiej temperaturze.
Obecnie stosowanych jest kilka rodzajów mas bitumicznych:
- bitum modyfikowany polimerami – APP (pokrycie odporne na temperaturę od –15 do +150°C) oraz SBB (od –40 do +120°C);
- bitum modyfikowany mineralnie – do masy asfaltowej dodaje się mączkę chlorytowo- serycytową, która zwiększa odporność papy na promieniowanie UV i opóźnia proces starzenia się materiału;
- bitum oksydowany – jest utleniany pod działaniem sprężonego powietrza lub pary wodnej, papa jest bardziej elastyczna i odporna na wysoką temperaturę.

Najczęściej papy mają grubość od 3 do 6 mm, sprzedawane są w rolkach, wielu producentów stosuje przekładki z folii antyadhezyjnej, zapobiegające sklejaniu się materiału. Najlepiej jeśli na powierzchni papy stosowanej jako ostateczna warstwa pokrycia dachu znajduje się posypka mineralna (o różnym uziarnieniu oraz barwie), która zapobiega sklejaniu się materiału w roli, chroni go przed promieniowaniem UV, zmniejsza nagrzewanie pokrycia i decyduje o wyglądzie dachu.

Gonty, znane też jako dachówki bitumiczne, są produkowane z papy na osnowie z impregnowanej tkaniny szklanej, zatopionej w modyfikowanym bitumie. Mają kształt pasów o szerokości 30–35 cm i długości 1 m, wyciętych u dołu tak, że sprawiają wrażenie kilku, połączonych ze sobą dachówek. Najczęściej spotykane kształty to prostokąt, karpiówka, rybia łuska, trapez, sześciokąt. Warstwę wierzchnią stanowi granulat mineralny z dodatkiem barwników; są też gonty z cieniowaną powierzchnią, które sprawiają wrażenie trójwymiarowości, a także pokryte cienką blachą miedzianą lub cynkowo- tytanową.

Bitumiczne płyty faliste są produkowane z włókien celulozowych nasyconych bitumem w wysokiej temperaturze i pod wysokim ciśnieniem. Powierzchnia jest barwiona na kilka kolorów, zaś warstwę ochronną stanowi powłoka żywiczna lub akrylowo- -winylowa. Płyty są odporne na grzyby, wilgoć i wysokie stężenie kwasów w powietrzu. Oferta płyt jest uzupełniona o wszystkie elementy niezbędne do wykonania pokrycia dachu.

Gdzie stosujemy pokrycia bitumiczne

Pokrycia bitumiczne są szeroko rozpowszechnione. Można je stosować w domach jednorodzinnych, budynkach użyteczności publicznej, przemysłowych  gospodarczych itp. Papy wykorzystuje się do krycia zarówno dachów płaskich, jak i stromych. Ich rodzaj należy dobrać do konstrukcji dachu i warunków na nim panujących. Przykładowo papa na welonie szklanym ma dużo mniejszą wytrzymałość na rozrywanie i nie może być stosowana na dachach, które mocno pracują, np. pod wypływem zmian temperatury. Wprzypadku krycia dachów szczególnie narażonych na działanie promieni słonecznych, należy stosować papy z posypką mineralną. Wykonanie pokrycia dachowego z papy może być jedno- lub dwuwarstwowe. W wersji dwuwarstwowej stosuje się najpierw papę podkładową, a następnie papę wierzchniego krycia. W wersji jednowarstwowej stosuje się od razu papę wierzchniego krycia. Gonty bitumiczne powinno się układać na dachach o nachyleniu połaci 12–75°. Przy niewielkim nachyleniu połaci oraz na terenach, gdzie wieją silne wiatry zaleca się pokrycie podłoża dodatkowo warstwą papy (najlepsza jest papa na welonie szklanym, talkowana). Układanie bitumicznych płyt falistych zaleca się na dachach o nachyleniu połaci powyżej 10°.

Układanie pokryć bitumicznych
Płaskie pokrycia bitumiczne, czyli papy i gonty należy układać na pełnym deskowaniu. Lepiki, materiały uszczelniające i akcesoria muszą być dobrane do rodzaju masy bitumicznej. Płyty faliste mocuje się do konstrukcji z łat i kontrłat.
Papy wierzchniego krycia. Papy te mocuje się na kilka sposobów, przy czym ten zalecany powinien być wskazany przez producenta.
Sposoby mocowania pap:
- mechaniczne – np. przy użyciu gwoździ papiaków, oznaczające przybicie papy do deskowania;
- klejenie – przy użyciu lepików na zimno bądź gorąco – temperatura lepiku podczas klejenia powinna wynosić 160-180°C. Przegrzanie lepiku lub papy powoduje kruchość asfaltu;
- zgrzewanie – za pomocą palnika gazowego lub dmuchawy gorącego powietrza – bryty mogą być łączone na krawędziach lub na całej powierzchni;
- papy samoprzylepne – przyklejają się do podłoża pod wpływem nagrzewania się od słońca.

Dachy strome kryje się pasmami prostopadłymi do okapu, przerzucając koniec pasa przez kalenicę. W miejscu styku płaszczyzn nie wolno papy zaginać. Należy stosować zakłady co najmniej 10 cm, zgodne z kierunkiem spływu wody i kierunkiem najczęściej wiejących wiatrów oraz zdylatować pokrycie w miejscach dylatowania konstrukcji dachu. Przy pokryciach dwuwarstwowych druga warstwa papy powinna być przesunięta o 1/2 szerokości arkusza. Obróbki dekarskie powinny być wykonywane z papy na osnowie poliestrowej. Elementy metalowe mogą stanowić jedynie wzmocnienie mechaniczne. Papy układa się najczęściej na dachach o nachyleniu połaci do 30°. W przypadku większej stromizny zaleca się wyprowadzenie dodatkowych mocowań mechanicznych na końcach poszczególnych pasów. Wiatrownice i kalenice wykańcza się wąskimi pasami papy lub obróbkami blacharskimi.

Gonty bitumiczne. Materiał ten układa się na podkładzie z desek (najlepsze gdyżnajbardziej szczelne są na pióro-wpust), płyt V-100, OSB lub sklejki wodoodpornej. Podkład nie powinien mieć szczelin szerszych niż 3 mm. Na deskowaniu najlepiej położyć prostopadle do okapu papę podkładową z welonem szklanym, a dopiero na niej gonty – równolegle do okapu. Nie jest konieczna wiatroizolacja połaci, ale należy zachować szczelinę wentylacyjną pomiędzy deskowaniem a termoizolacją. W przypadku gontów klejonych całą powierzchnią należy należy koniecznie przed montażem usunąć folię zabezpieczającą tzw. przekładkę antyadhezyjną. Nie usuwa się folii ze spodniej powierzchni gontów termozgrzewalnych, mocowanych na paskach kleju (ich zadaniem jedynie jest zabezpieczenie materiału przed sklejeniem w opakowaniu). Poszczególne partie gontów mogą mieć różny odcień, wskazane jest zatem kupowanie materiału z tą samą datą produkcji i przed układaniem wymieszanie gontów z kilku paczek. Wszystkie gonty przytwierdza się mechanicznie gwoździami ocynkowanymi, tzw. papiakami.

Kolejne pasy elementów z przekładką antyadhezyjną po zamocowaniu mechanicznym przyklejają się całą powierzchnią do niższego rzędu na skutek działania promieni słonecznych. Dolna krawędź gontów wyższego rzędu musi dotykać góry wycięcia między gontami w rzędzie niższym. Gonty z paskiem klejącym ciągłym lub przerywanym przyklejają się tylko na tych odcinkach. Podobnym rozwiązaniem, dający jeszcze mniejszą powierzchnię klejenia są gonty z punktami klejącymi na powierzchni noska, zaś od spodu panelu znajduje się cienka folia, której nie wolno usuwać podczas montażu pokrycia. Każdy panel mocuje się 4–5 papiakami, które należy wbić 1–2 cm nad noskami, zaś w regionach, gdzie są silniejsze wiatry – dodatkowo powinny się znaleźć 2 gwoździe w górnych narożach każdego pasa. Wpierwszym pasie nad okapem przybija się tzw. pasy startowe lub pasy odwrócone noskami do góry, a kalenicę kryje odpowiednio przyciętymi pasami gontów, np. podwójnymi płytkami odciętymi z panela. Nie należy chodzić po nagrzanym przez słońce pokryciu z gontów, gdyż grozi to wyciśnięciem na ich powierzchnię bitumu i powstaniem czarnych śladów. Wiatrownice i kalenice wykańcza się również pasami gontów lub obróbkami blacharskimi.


Bitumiczne płyty faliste. Płyty mają najczęściej wymiary 95 x 200 cm, grubość 3 mm i różną głębokość fali. Zaleca się układanie pod płytami folii paroprzepuszczalnej, szczególnie w przypadku nieużytkowego poddasza. Łaty powinny być rozmieszczone co 45–61 cm. Płyty łączy się na zakłady poprzeczne na szerokość 14–30 cm (im bardziej płaski dach, tym większe zakłady) oraz boczne (1–2 fale). Do mocowania do łat służą specjalne ocynkowane gwoździe z łbem z PVC lub podkładką i zamykanym kapturkiem ochronnym, które należy wbijać w najwyższym miejscu fali. Płyty przycina się ręczną piłą do drewna, a układa od okapu do kalenicy. Oprócz płyt w skład systemu wchodzą: gąsiory kalenicowe, opierzenia boczne, świetliki, wywietrzniki itp.


Pokrycia z włókno-cementu W ostatnich latach rośnie zainteresowanie wyrobami z włókno-cementu do wykańczania dachów i elewacji. Ich asortyment obejmuje: płytki dachowe, płyty faliste oraz płytki do obróbek dachowych 30 x 30 i 20 x 20 cm stosowane do estetycznego wykończenia detali. Produkcję elementów włókno-cementowych przeznaczonych do stosowania w budownictwie podjęto z początkiem XX wieku. Przez dziesiątki lat dominującym wyrobem włókno-cementowym była lekka, wytrzymała, trwała i niepalna płyta azbestowo-cementowa, znana powszechnie pod nazwą „eternit” (z łac. aeternum – wieczność). Jednak ze względu na stwierdzoną szkodliwość azbestu, stosowanie eternitu zostało zakazane. Uwaga: pokrycia z płyt azbestowo-cementowych moga być usuwane wyłącznie przez wyspecjalizowane ekipy, pracujące w odzieży ochronnej. Natomiast współczesne technologie z wykorzystaniem włókno-cementu bazują na włóknach naturalnych lub sztucznych. Są oni w pełni bezpieczne dla zdrowia i neutralne dla środowiska naturalnego. Produkowane współcześnie wyroby włókno- cementowe stosowane są do krycia dachów domów mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych (dachówki, płytki, gonty), renowacji obiektów zabytkowych, w tym sakralnych, oraz krycia dachów obiektów przemysłowo-biurowych, hal magazynowych, budynków gospodarczych (płyty faliste).

Systemy pokryć dachowych włókno-cementowych oparte na płytach falistych zawierają najczęściej także akcesoria wykończeniowe: gąsiory, wiatrownice, płyty pvc świetlikowe, akcesoria montażowe, wentylacyjne oraz uszczelniające. W skład systemów włókno-cementowych opartych na płytkach dachowych wchodzą akcesoria wykończeniowe z włókno-cementu (gąsiory, akcesoria montażowe). Płyty faliste i płytki dachowe włókno-cementowe na nowych, budowanych od podstaw obiektach, ale również na budynkach modernizowanych lub remontowanych, wymagających wymiany pokrycia dachowego. Wśród nich jest wiele budynków, które były budowane w latach 1960 1990, posiadają pokrycie starego typu jak eternit i wymagają zastąpienia tego szkodliwego materiału innym – bezpiecznym i ekologicznym. W takich przypadkach wykorzystanie włókno-cementowych płyt jest optymalnym rozwiązaniem i wiąże się z jak największym ograniczeniem wydatków na ten cel. Często nowoczesne wyroby włókno cementowe mają podobne formaty, kształty oraz profile, które idealnie pasują na wymianę pokryć starego typu. Zaliczają się przy tym do pokryć lekkich, zastąpienie nimi materiałów starego typu nie wymaga wzmacniania konstrukcji dachu.znajdują zastosowanie nie tylko

Montaż płytek dachowych i płyt falistychz włókno-cementu. Minimalne nachylenie połaci dachowych przy kryciu płytkami dachowymi producenci takich wyrobów określają różnie – 25° ale też 18°. Dachy kryte płytami falistymi muszą mieć nachylenie powyżej 12°. Najczęściej płytki włókno-cementowe przybija się do deskowania lub łat gwoździami miedzianymi bądź cynkowanymi ogniowo. Do łączenia służą też specjalne metalowe zaczepy. Szczegółowe zalecenia montażowe zawierają instrukcje opracowane przez producentów systemów włókno-cementowych pokryć dachowych. Oprócz płyt w skład systemu wchodzą: gąsiory kalenicowe, opierzenia boczne, świetliki, wywietrzniki itp.

Najczęściej popełniane błędy przy montażu pokryć bitumicznych


- Nieprawidłowy dobór materiału. Rodzaj papy, a zatem odporność na czynniki atmosferyczne i temperaturę, musi być dostosowany do warunków panujących na dachu. Trzeba pamiętać, iż papa położona na izolacji termicznej nagrzewa się nawet o 100°C bardziej niż ta, która znajduje się na podłożu betonowym.
- Niewłaściwe składowanie papy. Rolki muszą być ustawione pionowo. Nie jest dopuszczalne układanie na płask jednej rolki na drugiej, gdyż skutkuje to zdeformowaniem papy i pękaniem krawędzi.
- Nieodpowiednia temperatura zgrzewania. Zbyt słabe rozgrzanie papy, które nie powoduje wypłynięcia asfaltu od spodniej strony, skutkuje słabym przyklejeniem papy do podłoża. Zbyt mocne nagrzanie prowadzi do niekontrolowanego płynięcia masy bitumicznej, w przypadku papy na włókninie poliestrowej powoduje marszczenie, fałdowanie i skurczenie się wkładki, zaś w przypadku welonu z włókien szklanych powstają czarne przebarwienia i zmieniają się parametry techniczne wkładki. Masa powinna lekko „płynąć” w spoinie przed rozwijaną rolką.
- Nieprawidłowe układanie papy. Zakłady (podłużne lub poprzeczne) nie mogą nachodzić na siebie, gdyż tworzy to niepotrzebne zgrubienia.
- Niestaranne pokrycie miejsc newralgicznych. W przypadku papy, ale też pozostałych pokryć bitumicznych, szczególnie dokładnie należy obrobić krawędzie połaci dachowych, połączenia z oknami dachowymi oraz miejsca przechodzenia elementów takich, jak np. kominki wentylacyjne.
- Niska temperatura montażu gontów. Gonty bitumiczne należy montować w temperaturze powyżej +5°C. W niskich temperaturach powierzchnie klejące wymagają podgrzania.
- Nieprawidłowy początek prac. Najlepiej jako pasa startowego użyć samoprzylepnych bitumicznych dachówek startowych, które mocuje się do blachy okapowej za pomocą kleju dekarskiego. Zaleca się montować dachówki od środka połaci w obie strony. W środku połaci należy wyznaczyć startowe linie montażowe: prostopadłą do okapu oraz równoległą do niej oddaloną o pół modułu dachówki.
- Zbytnie obciążenie pokrycia. By nie uszkodzić ułożonych gontów należy poruszać się po belkach, zawieszonych na hakach dekarskich i używać miękkiego obuwia. Szczególnie narażona na uszkodzenie jest powierzchnia pokrycia latem, gdy panuje wysoka temperatura.
- Niewłaściwy rozstaw łat pod faliste płyty bitumiczne. Rozstaw łat jest zależny od nachylenia połaci. Przy nachyleniu 12–21° powinien wynosić 45 cm, zaś przy nachyleniu powyżej 21°–61 cm.
- Niewystarczająca wentylacja połaci. W przypadku płyt układanych na pełnym deskowaniu, w celu zapewnienia skutecznej wentylacji przestrzeni dachowej, można zastosować łaty i kontrłaty dystansowe.
- Nieprawidłowy montaż gąsiorów. Układanie gąsiorów należy rozpoczynać od strony przeciwnej do kierunku wiatru. Zakłady powinny wynosić 12,5 cm, zaś każdy element przybija się w każdą falę pokrycia. Gąsiory należy koniecznie układać na łacie kalenicowej.

Poprzedni

Stosowanie materiałów do krycia dachów - Pokrycia z blach

Stosowanie materiałów do krycia dachów - Pokrycia z blach
Następny
Stosowanie materiałów do krycia dachów - Konstrukcja dachu

Stosowanie materiałów do krycia dachów - Konstrukcja dachu